Airco installatie: regels, premies en plaatsing

01

Wat een airco installatie precies inhoudt

Een airco installatie is meer dan een toestel tegen de muur hangen: de koelleidingen, de afvoer van condenswater, de elektrische voeding en de indienststelling horen er evenzeer bij.

Bij een klassiek splitsysteem verbindt een set koelleidingen de binnenunit met de buitenunit. De installateur maakt een doorvoer door de muur, legt de leidingen op een korte en nette route, voorziet de elektrische verbinding en zuigt het circuit vacuüm voor het toestel in bedrijf gaat. Dat vacuüm trekken is geen formaliteit: achtergebleven vocht of lucht beschadigt de compressor en drukt het rendement.

Daarna volgt de indienststelling. De installateur controleert of het toestel de gevraagde temperatuur haalt, of er geen lek is en of het condenswater goed wegloopt. Bij een degelijke oplevering krijg je uitleg over de afstandsbediening, de filters en het onderhoud.

Hoe lang de werken duren, hangt af van het aantal units, de muurdikte en de lengte van het leidingtraject. Een goede installateur bekijkt de woning eerst ter plaatse voor hij een voorstel doet.

02

Welke soorten airco's bestaan er

Het meest gekozen systeem is de splitairco met een binnenunit en een buitenunit, maar er bestaan ook uitvoeringen zonder buitenunit en mobiele toestellen die je zelf aansluit.

Een single split koppelt een binnenunit aan een buitenunit. Wil je meerdere kamers koelen, dan komt een multisplit in beeld: een buitenunit bedient verschillende binnenunits. Dat bespaart plaats aan de gevel, maar vraagt meer leidingwerk en een buitenunit die op het totale vermogen is berekend.

Een airco zonder buitenunit werkt met een compacte unit die enkel een opening in de muur nodig heeft. Zo'n toestel is een oplossing wanneer je geen ruimte hebt aan de gevel of wanneer een buitenunit daar niet kan hangen.

Een mobiele airco verplaats je van kamer naar kamer en sluit je aan op het stopcontact. Kies je een toestel voor de slaapkamer, dan weegt het geluidsniveau zwaar; op de pagina over mobiele airco slaapkamer lees je waar je op let.

03

Wie mag een airco installeren

Een vast toestel met een koelcircuit laat je plaatsen door iemand die erkend is om met koudemiddelen te werken, want het hanteren van die gassen is federaal geregeld.

Koudemiddelen zijn gereguleerde stoffen. Wie ze koopt, vult, recupereert of lekken opspoort, moet daarvoor een erkenning hebben en de voorgeschreven procedures volgen. Een installateur zonder die erkenning mag het circuit niet openen, niet vacuüm trekken en niet bijvullen. Vraag dus naar de erkenning voor je iemand inschakelt.

Voor wie aan airco zelf installeren denkt, geldt hetzelfde. Toestellen die volledig gevuld en gesloten uit de fabriek komen en met snelkoppelingen werken, kun je in sommige gevallen zelf ophangen. Zodra je zelf leidingen moet flensen, vacuüm moet trekken of moet bijvullen, is een erkenning nodig en valt dat werk buiten wat een particulier mag doen.

Vergelijk bij een vaste installatie enkele vakmensen en vraag een offerte waarin de plaats van de units, het leidingtraject en de indienststelling staan. Op de pagina over airco laten plaatsen lees je waar je op let bij die keuze.

04

Waar de binnen- en buitenunit hangen

De binnenunit hangt het best hoog op een muur waar de lucht vrij kan circuleren, terwijl de buitenunit een plek nodig heeft met genoeg doorstroming en zo weinig mogelijk geluidshinder voor de buren.

Voor de binnenunit kies je een plaats waar de koude lucht niet rechtstreeks op een zit- of slaapplaats blaast. Houd ruimte vrij rond de aanzuig- en uitblaasopening, want een unit die tegen een gordijn of een kast aanzuigt, verliest rendement. De condensafvoer loopt met een licht verval naar buiten of naar een afvoer; stilstaand water geeft geurtjes en schimmel.

De buitenunit zet je op een stevige console of op trillingsdempers, niet los op een dakrand. Houd rekening met de buren: een unit die naar hun slaapkamerraam blaast, vraagt om een andere positie of om een omkasting. Ook de afstand tot de erfgrens en de bereikbaarheid voor onderhoud spelen mee.

Soms is een melding of een vergunning nodig, bijvoorbeeld in een appartementsgebouw, bij beschermd onroerend erfgoed of wanneer de unit opvalt in het straatbeeld. Dat verschilt per gewest en per gemeente. Informeer je bij je gemeente voor je boort, en bij een mede-eigendom ook bij de syndicus of de vereniging van mede-eigenaars.

05

Regels en premies verschillen per gewest

Premies en regels voor een airco installatie verschillen per gewest: in Vlaanderen verlopen renovatiepremies via de Vlaamse overheid.

Of jouw toestel in aanmerking komt, hangt van meer af dan het merk. Het type toestel weegt door: een airco die ook verwarmt, werkt als lucht-lucht warmtepomp, terwijl een toestel dat enkel koelt anders behandeld wordt. Daarnaast spelen de staat van de woning, je situatie als aanvrager en de aanvraagprocedure mee.

In Vlaanderen bundelt de Vlaamse overheid de informatie over renovatiepremies onder Mijn VerbouwPremie. Het gewest bepaalt de actuele voorwaarden en bedragen.

Vraag die voorwaarden op bij je eigen gewest voor je bestelt, en laat de aanvraag niet liggen tot na de werken. De volgorde van bestellen, plaatsen en aanvragen is vaak bindend, en een toestel dat al hangt zonder de juiste stappen levert zelden nog een tussenkomst op.

Voor vragen over je rechten als consument bij de aankoop en de plaatsing van een toestel kun je terecht bij de federale overheidsdienst Economie.

06

Onderhoud en nazicht na de plaatsing

Na de installatie blijft onderhoud nodig: filters reinigen, de condensafvoer controleren en het koelcircuit laten nakijken door een erkend technicus.

De filters van de binnenunit was je het best enkele keren per jaar met lauw water. Een verstopt filter laat de luchtstroom dalen en het verbruik stijgen. De buitenunit houd je vrij van bladeren, zand en sneeuw, en je controleert of de condensafvoer niet verstopt zit.

Voor het koelcircuit zelf geldt de federale regelgeving rond koudemiddelen, met onder meer lekcontrole. Hoe vaak een lekcontrole nodig is, hangt af van het type toestel en van de hoeveelheid koudemiddel in het circuit; de federale overheid legt die verplichtingen vast. Laat dat nazicht doen door een technicus met de juiste erkenning en bewaar de verslagen.

Zo blijft een correct geplaatst toestel jaren presteren zonder verrassingen.