Zelf airco plaatsen: kan het, en waar let je op?

01

Wat betekent zelf airco plaatsen precies?

Zelf airco plaatsen betekent dat je zelf bepaalt waar het toestel komt, het ophangt, de doorvoer maakt en het toestel in gebruik neemt, zonder dat een installateur langskomt. Bij een los toestel met stekker is dat goed te doen; bij een vast toestel met koudemiddelleidingen komt er vakkennis, gereedschap en vaak een certificaat bij kijken.

Het werk valt uiteen in drie delen. Het eerste deel is bouwkundig: de binnenunit ophangen, gaten boren voor de leidingen of de afvoerslang, een doorvoer waterdicht maken en zorgen dat condenswater weg kan lopen. Het tweede deel is elektrisch: een stopcontact of een aparte groep, een correcte aarding en een beveiliging die past bij het vermogen van het toestel. Het derde deel is het koudemiddelcircuit: leidingen buigen, aansluiten, op druk brengen, vacuüm trekken en controleren op lekken.

Dat derde deel is precies waar de grens ligt. Wie geen opleiding en geen toestellen heeft voor het koudemiddelcircuit, kan daar beter van afblijven. De regels rond koudemiddelen en wie eraan mag werken verschillen bovendien per gewest en veranderen met de tijd. Informeer je bij de bevoegde instantie in jouw gewest of bij je leverancier voordat je een toestel koopt waarvoor een technicus nodig is.

02

Welke toestellen kun je zelf installeren?

Losse toestellen die je met een stekker in het stopcontact steekt, kun je zonder installateur in gebruik nemen. Denk aan een mobiele airco met een afvoerslang naar buiten, een mobiele split met twee delen, een raamtoestel of een toestel zonder buitenunit.

Als je geen slang door een raam of muur wilt, is een toestel zonder buitenunit of zonder slang een logische keuze; Airco zonder buitenunit en Mobiele airco zonder slang zetten die opties naast elkaar. Voor een slaapkamer let je vooral op geluid in de nacht, want een mobiel toestel staat bij jou op de kamer en niet buiten; op Mobiele airco slaapkamer lees je waar je dan op let.

Bij een vaste splitairco kun je zelf de binnenunit ophangen, de leidingdoorvoer maken en de buitenunit op een steun plaatsen. Het aansluiten van de koudemiddelleidingen, het vacuüm trekken en het in bedrijf stellen laat je in de praktijk aan een installateur over. Of dat verplicht is, hangt af van het koudemiddel in het toestel en van de regels die in jouw gewest gelden. Vraag het na bij de bevoegde instantie of bij de leverancier, en vraag meteen wat zelf installeren betekent voor de garantie op het toestel.

Wil je het volledige traject liever uit handen geven, dan is Airco laten plaatsen het vertrekpunt. Wil je juist zelf zoveel mogelijk doen, dan helpt Airco zelf installeren je stap voor stap verder.

03

Zo bereid je de plaatsing stap voor stap voor

Goede voorbereiding bepaalt of zelf plaatsen vlot loopt of vastloopt op een gat, een kabel of een vergunning die je niet had aangevraagd.

Stap 1: kies de plek van de binnenunit. Zet het toestel niet recht boven een warmtebron, slaap je niet in de luchtstroom en blijft er ruimte vrij rond de luchtinlaat en de uitblaas. Controleer ook waar het condenswater naartoe kan lopen, met een lichte helling naar de afvoer.

Stap 2: kies de plek van de buitenunit of de doorvoer. Denk aan de afstand tot de perceelgrens, de richting van het geluid, trillingsdempers onder de steun en de ruimte die nodig is om het toestel te onderhouden. Vraag bij je gemeente na of er een melding of vergunning nodig is, want dat verschilt per gemeente.

Stap 3: controleer je elektrische installatie. Een zwaar toestel hoort op een eigen groep met de juiste beveiliging. Twijfel je over de staat van je zekeringkast, laat dan een elektricien kijken voordat je het toestel aansluit.

Stap 4: bepaal het juiste vermogen. Een toestel dat te licht is, koelt niet; een toestel dat te zwaar is, slaat kort aan en uit en haalt vocht minder goed uit de lucht. Laat het vermogen berekenen op basis van je ruimte, de isolatie en de ramen op het zuiden.

Stap 5: verzamel materiaal en gereedschap. Beugels, een leidingdoorvoer, kit, een condensslang, trillingsdempers en de juiste bevestiging voor je muurtype. Voor het koudemiddelcircuit heb je speciaal gereedschap nodig dat je zelden in een gewone gereedschapskist hebt.

Stap 6: test en stel in bedrijf. Laat het toestel in koelmodus en in warmtemodus draaien, luister naar het geluid, controleer de condensafvoer en kijk na of er nergens koelmiddel ontsnapt.

04

Mobiele airco of vaste airco: wat past bij jou?

Een mobiele airco is de eenvoudigste manier om zelf te beginnen, maar je betaalt dat in geluid, in ruimte op de vloer en in een slang die warmte naar buiten moet brengen. Een vaste splitairco werkt stiller en houdt de warmte efficiënter buiten, maar vraagt een vaste installatie, een buitenunit en meestal een vakman voor het circuit.

Een toestel zonder buitenunit zit daar tussenin. Je hebt geen buitenunit aan de gevel, dus geen discussie met buren over geluid en geen steun aan de muur, maar je levert wel wat koelvermogen in. Voor een huurwoning, een appartement zonder gevelruimte of een woning waar de gevel niet mag worden aangepast, is dat vaak de praktische oplossing.

Kijk bij je keuze naar drie dingen: hoe stil het toestel is op de plek waar je slaapt of werkt, hoe makkelijk je het zelf kunt plaatsen en hoe je het later wilt onderhouden. Op Airco installatie vind je wat er komt kijken bij het aansluiten van een vast toestel.

05

Veiligheid, geluid en stroom

Veiligheid draait bij een zelf geplaatste airco om drie punten: water, stroom en koudemiddel.

Water: condenswater moet weg kunnen lopen. Een verkeerde helling geeft een natte muur of een plas op de vloer, en op termijn schimmel. Zorg voor een doorlopende afvoer en controleer die bij warm en vochtig weer.

Stroom: een airco trekt veel stroom bij het starten. Een te lichte groep, een verlengsnoer of een verkeerde beveiliging geeft warmte en risico. Sluit vaste toestellen aan op een eigen groep en laat de installatie controleren als je twijfelt.

Koudemiddel: het circuit staat onder druk en mag niet lekken. Een lek kost rendement, is slecht voor het milieu en vraagt een technicus met de juiste apparatuur. Daarom is dat het onderdeel dat je als doe-het-zelver niet zelf doet.

Geluid: plaats de buitenunit niet vlak tegen de slaapkamer van de buren en zet hem op trillingsdempers. In dichte bebouwing en in een appartementsgebouw kunnen er afspraken gelden via het reglement van mede-eigendom of via de gemeente. Vraag dat na voor je begint.